Mocny model jako dyrygent w Claude Code: planuje, zleca i sprawdza.
Najmocniejszy model nie musi sam czytać każdego pliku i uruchamiać każdego testu. W Claude Code możesz mu kazać, żeby rozpisał zadanie, zlecił jego części tańszym modelom (subagentom) i sprawdził, co oddały. Wystarczy jedna reguła w pliku CLAUDE.md, czyli w pliku z instrukcjami, które Claude Code czyta na starcie każdej sesji. Poniżej znajdziesz jej tekst do skopiowania, trzy schematy i krótką wersję dla Codex CLI.
Autor: Tomek Wojciechowski · Ostatnia aktualizacja:
Dyrygent nie gra na instrumentach.
Agent AI w terminalu to model językowy, który sam czyta pliki, uruchamia polecenia i poprawia kod. Domyślnie jeden model, ten wybrany na sesję, robi wszystko sam. Reguła dyrygenta zmienia podział pracy: mocny model planuje, rozdziela zadania i ocenia wynik, a czytanie, szukanie, pisanie i testy zleca tańszym modelom. Tak jak w orkiestrze: dyrygent nie gra, ale decyduje, kto gra co, i słyszy, kiedy ktoś fałszuje.
Subagent to osobna kopia agenta uruchomiona do jednego zlecenia. Pracuje we własnym oknie kontekstu i oddaje podsumowanie, więc rozmowa główna nie puchnie od logów i całych plików. Podstawy subagentów opisujemy w przewodniku po Claude Code. Tu chodzi o to, kto decyduje, a kto wykonuje.
Tomek dopisał tę regułę do swojego CLAUDE.md 17 listopada 2026, a ta strona powstała już według niej: mocny model rozpisał research dokumentacji i budowę strony na subagentów, a na końcu sprawdził ich wyniki. Wcześniej podobny podział robiliśmy ręcznie. Przy portowaniu programu w Pascalu limit skończył się w połowie pracy na najmocniejszym modelu i resztę dokończyły tańsze. Wniosek z tamtego projektu brzmiał: najmocniejszy model na analizę i reguły, tańsze na resztę. Reguła dyrygenta robi ten podział w jednej sesji, bez ręcznego przełączania modeli.
Jak to ustawić w Claude Code.
Skopiuj regułę i wklej ją na koniec pliku ~/.claude/CLAUDE.md. To instrukcje użytkownika, które Claude Code wczytuje na starcie każdej sesji, w każdym projekcie.
## Mocny model = dyrygent
- **Gdy jesteś mocnym modelem (np. Fable, Opus), jesteś tylko dyrygentem:** sam planujesz, dzielisz pracę, zlecasz ją słabszym modelom (subagenci, `Agent` z parametrem `model`, workflowy) i sprawdzasz wyniki — wykonanie oddajesz im.
- **Model dla subagenta: zawsze o stopień mądrzejszy, niż ci się wydaje, że dałby radę** (uważasz, że wystarczy Haiku → daj Sonnet; że Sonnet → daj Opus).
- **Wysiłek (effort) dla subagenta: też odrobinę wyższy, niż sam byś wybrał** (uważasz, że low → daj medium; że medium → daj high). Gdzie wkleić i jak sprawdzić, że działa
- Otwórz plik. W sesji Claude Code wpisz
/memoryi wybierz plik użytkownika~/.claude/CLAUDE.md. Otworzy się w edytorze, a jeśli jeszcze nie istnieje, Claude Code najpierw go utworzy. Wklej regułę na końcu i zapisz. - Zacznij nową sesję na mocnym modelu, np.
/model opusalbo/model fable. CLAUDE.md jest wczytywany na starcie sesji. Reguła zaczyna się od słów „gdy jesteś mocnym modelem”, więc na Sonnecie i Haiku nie powinna niczego zmieniać. Przy dyrygencie na Opusie subagent „o stopień wyżej” też może dostać Opusa: wtedy oszczędzasz kontekst dyrygenta, ale nie stawkę za token. - Daj zadanie, które da się podzielić, np. „przejrzyj moduł płatności, dopisz brakujące testy i popraw to, co nie przejdzie”. W zapisie sesji zobaczysz wywołania narzędzia
Agent. To są zlecenia dla subagentów. - Na koniec zapytaj: „jakie modele i jaki effort dałeś subagentom i dlaczego?”. Jeśli wszystko zrobił sam, przejrzyj pułapki niżej.
Narzędzie do zlecania nazywa się Agent od wersji 2.1.63 (wcześniej Task). Parametr model przyjmuje aliasy haiku, sonnet, opus i fable. Parametr effort przy zleceniu działa od Claude Code 2.1.292 (dokumentacja subagentów). Wersję sprawdzisz przez claude --version, a zaktualizujesz przez claude update.
Dlaczego nie ~/CLAUDE.md. Tomek trzyma regułę w ~/CLAUDE.md, czyli w katalogu domowym. Claude Code wczytuje CLAUDE.md z katalogu roboczego i z każdego katalogu nad nim, więc to działa, ale tylko w projektach pod katalogiem domowym. CLAUDE.md w katalogu nadrzędnym sprawia też, że Claude Code przestaje czytać AGENTS.md w repozytoriach, które mają tylko ten plik. ~/.claude/CLAUDE.md działa wszędzie i AGENTS.md nie wyłącza. Wszystkie znalezione pliki CLAUDE.md są sklejane, a nie nadpisywane, więc reguła użytkownika działa obok reguł projektu (jak ładują się pliki CLAUDE.md).
Na stałe: własny agent z modelem w pliku
Jeśli ten sam rodzaj zlecenia powtarza się często, zapisz go jako własnego agenta, np. w pliku ~/.claude/agents/tester.md. Model i effort są wtedy w definicji agenta, a dyrygent tylko go wywołuje. Model podany przy zleceniu ma pierwszeństwo przed polem model w pliku, więc dyrygent nadal może dać szczebel wyżej, gdy uzna to za potrzebne.
---
name: tester
description: Pisze i uruchamia testy dla modułu wskazanego w zleceniu. Zwraca wyniki i listę zmienionych plików.
tools: Read, Grep, Glob, Edit, Write, Bash
model: sonnet
effort: high
omitClaudeMd: true
---
Dostajesz zlecenie od dyrygenta i wykonujesz je sam, bez zlecania dalej.
Piszesz testy dla wskazanego modułu, uruchamiasz je i oddajesz krótkie
podsumowanie: co przechodzi, co nie i które pliki zmieniłeś. Pole omitClaudeMd: true (Claude Code 2.1.271 lub nowszy) uruchamia agenta bez Twoich plików CLAUDE.md. Dzięki temu nie przeczyta reguły dyrygenta i nie zacznie przez nią sam zlecać pracy dalej. Wszystko, czego potrzebuje, musi wtedy być w zleceniu.
Dlaczego o stopień wyżej.
Dyrygent ocenia zadanie na starcie, zanim ktokolwiek zajrzy do kodu. Kiedy oszacuje za nisko, subagent odda coś na granicy poprawności, a dyrygent musi to wyłapać, zlecić poprawkę i przeczytać drugie podsumowanie. Każda taka runda kosztuje tokeny mocnego modelu. Reguła Tomka to świadomy kompromis: płacisz trochę więcej za subagenta, żeby rzadziej wracać do poprawek.
Effort to głębokość myślenia przed odpowiedzią. Wyższy poziom oznacza dłuższy czas i więcej tokenów, a przy trudniejszych zadaniach może dać lepszy wynik. Jak ustawić go dla całej sesji, opisujemy w przewodniku po Claude Code.
Ile kosztuje jeden szczebel
| Model | Alias | Wejście | Wyjście |
|---|---|---|---|
| Fable 5.2 | fable | $8 | $40 |
| Opus 5.5 | opus | $4 | $20 |
| Sonnet 5.5 | sonnet | $2 | $10 |
| Haiku 5.5 | haiku | $0,10 | $0,50 |
Ceny API według cennika Anthropic, stan na 17 listopada 2026. Ceny Haiku dotyczą promptów do 100 tys. tokenów; dłuższe kosztują $0,50 (wejście) i $2,50 (wyjście). Przy koncie Anthropic aliasy wskazują wersje z tabeli. U innych dostawców część aliasów prowadzi do starszych modeli, np. haiku na Amazon Bedrock i w Google Cloud to Haiku 4.5 (konfiguracja modeli). Na subskrypcji nie płacisz za tokeny, ale subagenci zużywają te same limity planu co rozmowa główna.
Najwięcej kosztuje pierwszy krok: Sonnet ma 20 razy wyższą stawkę niż Haiku, a każdy następny krok w górę ją podwaja. Reguła jest więc najdroższa tam, gdzie pierwszym odruchem był Haiku.
Dokumentacja Claude Code radzi coś innego: do prostych zadań subagentów ustawiać model: haiku. Jeśli liczysz każdy token, trzymaj się dokumentacji. Jeśli bardziej boli Cię czas tracony na poprawki, wypróbuj regułę Tomka.
Pułapki i ograniczenia.
- Reguła to prośba, a nie blokada CLAUDE.md to kontekst
- Dokumentacja mówi wprost, że Claude traktuje CLAUDE.md jako kontekst, a nie wymuszoną konfigurację (memory). Przy małym zadaniu dyrygent może uznać, że zrobi je szybciej sam. Jeśli coś ma działać zawsze, potrzebny jest hook albo ustawienie, a nie zdanie w CLAUDE.md.
- Zmienna środowiskowa wygrywa z effortem CLAUDE_CODE_EFFORT_LEVEL
- Ustawiona zmienna
CLAUDE_CODE_EFFORT_LEVELma pierwszeństwo przed effortem subagenta, także tym podanym przy zleceniu (env-vars). Wtedy trzeci punkt reguły przestaje działać. Sprawdźecho $CLAUDE_CODE_EFFORT_LEVELi blokenvw~/.claude/settings.json. - Wymuszony model subagentów CLAUDE_CODE_SUBAGENT_MODEL_FORCE=1
- Z tą zmienną Claude Code ignoruje model podany przy zleceniu i pole
modelw definicjach agentów, więc dyrygent nie ma czego wybierać (sub-agents). SamaCLAUDE_CODE_SUBAGENT_MODELbez FORCE nie przeszkadza: działa tylko wtedy, gdy model nie został wskazany inaczej. - Subagent na Opusie też przeczyta „jesteś dyrygentem” delegowanie w głąb
- Subagenci wczytują CLAUDE.md tak jak rozmowa główna, z wyjątkiem wbudowanych Explore i Plan. Subagent na Opusie przeczyta, że jako mocny model ma zlecać pracę, a domyślnie może uruchamiać własnych subagentów, do trzech poziomów pod rozmową główną. Własnym agentom daj
omitClaudeMd: true, jak w przykładzie wyżej. - Więcej agentów to więcej tokenów limity planu
- Każdy subagent ma własne okno kontekstu, ale wydaje własne tokeny, które liczą się do tych samych limitów (costs). Oszczędzasz kontekst dyrygenta, niekoniecznie łączny rachunek. Workflowy (słowo
ultracodew prompcie albo prośba „use a workflow”) uruchamiają wielu agentów naraz i potrafią zużyć wyraźnie więcej tokenów niż ta sama praca w rozmowie (workflows). - Zlecenie też kosztuje małe zadania
- Dyrygent musi napisać zlecenie, subagent zaczyna bez wiedzy z rozmowy, a podsumowanie trzeba przeczytać. Przy poprawce w jednym pliku ten narzut bywa większy niż sama praca. Reguła w obecnym brzmieniu każe oddawać całe wykonanie, więc jeśli wolisz, żeby mocny model robił drobiazgi sam, dopisz to do niej wprost.
To samo w Codex CLI.
Codex ma subagentów wbudowanych i domyślnie włączonych. Deleguje, gdy poprosisz o to w prompcie albo gdy każe mu to AGENTS.md. Bez konfiguracji subagent dostaje ten sam model i effort co sesja główna, więc tańszy model trzeba wskazać samemu.
- Regułę wklej do
~/.codex/AGENTS.md, czyli globalnego pliku instrukcji Codeksa. Nazwy modeli Claude i narzędziaAgentzamień na codeksowe albo usuń. - W
~/.codex/config.tomlustaw dyrygenta i domyślny model subagentów (opis kluczy):
model = "gpt-6.2-astra" # dyrygent
model_reasoning_effort = "high"
[agents]
default_subagent_model = "gpt-6.2-sol"
default_subagent_reasoning_effort = "medium" Własnego agenta zapisujesz jako plik TOML w ~/.codex/agents/ z polami name, description, developer_instructions oraz opcjonalnie model i model_reasoning_effort. Subagenci dziedziczą sandbox i zasady zatwierdzania z sesji głównej. To, które modele masz do wyboru, zależy od planu ChatGPT. Dokumentacja Codeksa radzi na start dawać subagentom ten sam model co sesji głównej; tańszy model domyślny to już nasz wybór pod regułę dyrygenta. Instalację i resztę konfiguracji opisuje przewodnik po Codex CLI.
Pytania, które padają najczęściej.
01 Czy to obniży rachunek za AI?
Niekoniecznie i tego nie obiecujemy. Mocny model mniej czyta i mniej pisze, ale każdy subagent wydaje własne tokeny, a „o stopień wyżej” celowo wybiera droższy model, niż podpowiada pierwszy odruch. Różnicy w kosztach nie mierzyliśmy, więc nie podajemy liczby. Pewny zysk to krótsza rozmowa główna, bo wracają do niej podsumowania zamiast logów i całych plików (dokumentacja kosztów).
02 Na jakim modelu prowadzić sesję główną?
Na mocnym, bo reguła zaczyna się od słów „gdy jesteś mocnym modelem”. Opus 5.5 jest domyślnym modelem na planach Claude, Fable wybierasz sam: /model fable albo claude --model fable. Na części planów Fable rozlicza się z dodatkowych kredytów i wtedy /model pokazuje przy nim „Requires usage credits” (konfiguracja modeli).
03 Czy wkleić regułę do CLAUDE.md projektu, żeby działała w całym zespole?
Można. CLAUDE.md w repozytorium czyta każdy, kto uruchomi w nim Claude Code, a pliki z różnych poziomów się sumują. Najpierw sprawdźcie, czy wszyscy mają dostęp do tych samych modeli i podobne limity. Na planie, na którym Fable wymaga kredytów, reguła „o stopień wyżej” może kosztować więcej, niż ktoś się spodziewa.
04 Czy subagent widzi całą moją rozmowę?
Zwykły subagent nie. Dostaje zlecenie, własne okno kontekstu i pliki CLAUDE.md, ale nie historię rozmowy ani pamięć automatyczną. Dlatego dobre zlecenie mówi wszystko, co potrzebne: cel, pliki, ograniczenia i format podsumowania. Wyjątkiem jest fork, czyli kopia bieżącej rozmowy, która dziedziczy jej kontekst (dokumentacja pamięci).
05 Czy da się odwrotnie: tańszy model pracuje, a mocniejszy doradza?
Tak, do tego służy advisor. Model sesji pracuje sam, a kiedy uzna to za potrzebne, pyta o radę wybrany mocniejszy model. Funkcja jest eksperymentalna i włączasz ją komendą /advisor opus. Szczegóły i ograniczenia opisuje dokumentacja advisora.
Dalej w Akademii.
Claude Code
Instalacja, CLAUDE.md, /effort, subagenci i workflow agentowy od podstaw.
Tips & Tricks
Effort, ultracode, tryb planowania i inne ustawienia, które przyspieszają pracę.
OpenAI Codex CLI
Instalacja, config.toml, tryby zatwierdzania i komendy sesji.
Portowanie krok po kroku
Program w Pascalu przepisany przez agenta: który model robił którą część i dlaczego.
Chcecie ustawić taki podział pracy w zespole?
Pomagamy zespołom programistów dobrać modele, reguły w CLAUDE.md i własnych agentów do ich repozytoriów i limitów. Krótka rozmowa wystarczy, żeby sprawdzić, czy ma to u Was sens. Odpowiadamy w 24 h.